Friday, November 18, 2011

Dari Pengkalan Setar ke Kedai Payang

Keropok keping Pengkalan Setar adalah antara keropok keping yang paling sedap di dunia. Sesudah kampung Losong dan kampung Bukit Tok Beng mendominasi kategori keropok lekor, Pengkalan Setar lebih banyak menumpukan usaha untuk mengekalkan kedudukannya di tangga teratas dalam ranking WKKF (World Keropok Keping Federation).

Gambar dirembat daripada TokAyah - TQ

Pengkalan Setar yang mendapat nama kerana banyak terdapat pokok setar/kundang (Bouea macrophylla) di situ di katakan merupakan sebuah pelabuhan penting pada zaman pengangkutan air merupakan pengangkutan utama di Terengganu, . Kesibukannya boleh diumpamakan seperti kesibukan pengkalan tempat berlakunya pergaduhan antara Pendekar Mustar dan gangster dalam Pendekar Bujang Lapuk.

Ada tol di Pengkalan Setar. Mana-mana empunya perahu yang enggan membayar tol akan menerima hukuman. Perahu mereka akan diterbalikkan. Tugas penguatkuasaan hukuman ini dilaksanakan oleh sekumpulan hulubalang daripada keturunan Megat. Sehingga hari ini keturunan geng Megat ini masih ada mendiami kampung di sekitar Pengkalan Setar termasuklah kampung Atas Tol. Dalam dialek Terengganu, 'atas' juga membawa maksud 'selepas'. Jadi, kampung Atas Tol mendapat nama sedemikian kerana kedudukan yang terletak selepas daripada tol Pengkalan Setar.


Kedudukan Pengkalan Setar agak strategik kerana ia terletak di tebing sungai Ibai yang muaranya adalah Kuala Ibai dan hulunya adalah kampung Bukit Payong. Penduduk hulu akan menghilir daripada pengkalan sungai Buaya. Kini, pembangunan di pekan Bukit Payong telah menyebabkan sungai Buaya tertimbus. Tempat yang dulunya menjadi tumpuan pemburu-pemburu buaya hanya ada air bila hujan lebat. Bukit yang menjadi kemegahan kampung Bukit Payong juga sudah tiada. Sesudah sekian lama jengkaut melanyaknya, ia kini tinggal tapak yang khabarnya menjadi milik Koperasi Imam dan Bilal Negeri Terengganu.

Menghilir dari Pengkalan Setar, sebelum tiba ke Kuala Ibai, perahu boleh singgah di pengkalan Kampung Laut. Di sini ada perkhidmtan feri yang menghubungkan kampung Kampung Laut dengan pengkalan Tok Molor. Dari Tok Molor boleh gunakan jalan darat untuk ke pekan Kuala Terengganu. Melalui kampung Bukit Depu, kampung Bukit Bayas, kampung Gelong Bilal, Nibong, kampung Pasir Panjang, kampung Panji Alam, serta kampung Gong Kapas. Ada juga yang lebih suka jalan pantai melalui kampung Kuala Ibai dan kampung Batu Buruk. Pada musim laut tenang, perahu boleh menyusuri Laut Cina Selatan dari Kuala Ibai ke Kedai Payang. Antara jenis perahu yang mampu menyusuri pantai Laut China Selatan dengan selamat ialah perahu payang. Kini perkhidmatan feri kampung Laut-kampung Tok Molor sudah digantikan dengan jambatan Tok Molor. Lokasi yang menjadi pilihan kaki pancing meskipun ada papan tanda 'Tidak dibenarkan memancing di atas jambatan'.

Dulu, bagi penduduk pedalaman, bila tiba ke kampung Kampung Laut mereka merasakan mereka sudah sampai ke tepi laut. Padahal sungai Ibai bercumbu dengan laut di Kuala Ibai. Ibai dikatakan transformasi daripada dialek Terengganu 'imba' yang bermaksud 'imbang'. Pengayuh atau pelayar perlu pandai 'imba' supaya perahu mereka tidak terbalik. Tidak seperti sungai yang airnya sentiasa tenang, laut sering bergelora. Bila tiba di muara sungai Ibai, mereka perlu cekap 'mengimba'. Kalau tidak mereka tidak akan sampai ke Kedai Payang. Dan keropok keping pengkalan setar yang dibuat daripada ikan selayang dan ikan tamban itu akan menjadi rezeki ikan selayang dan ikan tamban yang sesat di muara sungai Ibai.